Ölçme Dersi Üçüncü Deney Hazırlık Soru Cevapları

1- Orta değerli direnç ne demektir? Bir direncin orta değerli olması için değeri hangi aralıkta olmalıdır?

            Direnç değeri 1 ile 0.1 MΩ arasında olan dirençlere orta değerli direnç denir.

2- Galvanometre nedir? Nerelerde kullanılmaktadır?

 

           Galvanometre
           Galvanometre, elektrik akımındaki değişimin manyetik alan oluşturması prensibiyle çalışan bir tür test cihazıdır.
          Solenoid şeklinde sarılmış bir telden geçen elektrik akımı değiştiği takdirde etrafında oluşan manyetik alan ibreyi oynatır.

          Bütün ampermetre ve voltmetreler de aslında birer galvanometredir. Ampermetrede telden daha küçük bir direnç paralel olarak bağlanırken voltmetre de seri olarak bağlanır. Galvanometre küçük elektrik akımlarını sayısal olarak gösterir, bir tür mili- ya da micro- voltmetre ya da ampermetre gibidir.

1900’lü yıllarda kullanılan d’Arsonval galvanometresi

          GHalvanometre’nin adı; elektrik konusundaki öncü çalışmalarıyla tanınan İtalyan fizyoloji ve fizik bilgini Luigi Galvani’den gelmektedir. 1820 yılında Denimarka’lı fizikçi Hans Christian Örsted, üzerinden elektrik akımı geçirilen bir telin, yakınındaki bir pusulanın mıknatıslanmış ibresini saptırdığını bulmuştu. Bir pim üzerinde dönebilen mıknatıslanmış bir iğneyle çevresindeki bir bobinden oluşan galvanometrelerin yapımı da aynı ilkeye dayanır.

8 mm. bir kamera içindeki galvanometre

          Bobinden elektrik akımı geçirildiğinde, iğne belirli bir açı kadar sapma gösterir. Bu açının büyüklüğü akım şiddetine bağlıdır; akım arttıkça açı da büyür. Çok yaygın olarak kullanılan döner bobinli galvanometre (diğer adıyla d’Arsonval galvanometresi)nde at nalı biçimindeki güçlü bir mıknatısın kutup uçları arasında oynayabilen bir bobin ve bu bobine bağlı bir gösterge bulunur. Günümüzde sayısal galvanometreler üretilip kullanılmakta, LCD ekran ile sayısal ölçüm yapılabilmektedir.

3- Doğru akım köprüsü pratikte neden tam olarak dengeye getirilemez? Açıklayınız.

         Ölçüm yaparken bu eşitliğe tam tamına varmak olanaksızdır. Bunun iki nedeni vardır;
          1-  Galvanometreden geçen akım galvanometrenin alt ölçme sınırının altına düşerse, galvanometre bu akımı göstermez. Köprüyü dengeye getirirken galvanometrenin sapma yapmaması, içerisinden geçen akımın alt ölçme sınırından daha küçük olduğunu gösterir. Her ölçü aletinin bir belirsizliği olacağına göre devrenin tam denge şartını ölçmek oldukça zordur.  
          2-  Köprü R4 değişken direnci yardımıyla dengeye sokulmaktadır. Denge koşuluna çok yaklaşıldığında R4 direncinin değerinin bir kademe (1 ohm veya 0,1 ohm) değiştirilmesi ile galvanometreden geçen akım yön değiştirmektedir ( Şekil:2 ). Bu durum denge koşulu için gerekli direnç değişiminin iki kademe arasında olduğunu gösterir. Yeterince küçük değerli dirençlerin laboratuvar ortamında olmamasından dolayı köprü dengeye getirilemez. 
4- Küçük değerli dirençler neden dört uçlu olarak imal edilirler? Açıklayınız

          Küçük değerli dirençler bağlama noktalarındaki belirsiz geçiş dirençlerinin etkisini ortadan kaldırmak için dört uçlu olarak imal edilirler. 

5- Altın, bakır, gümüş, alüminyum ve demirin özgül dirençleri ne kadardır?

İletkenlerin 20° de p öz dirençleri

 

6- İletim hatlarında neden bakır yerine alüminyum iletken kullanılmaktadır?

            Pek çok ülkede, alüminyumun iletim ve dağıtım sistemlerinin tüm elemanları için bakırın yerine, ana iletken malzemesi olarak kabul edilmesinde pek çok neden bulunmaktadır. Alüminyum bakıra göre çok hafiftir, alüminyumun yoğunluğu, yaklaşık olarak bakırın % 30’u kadardır. Özellikle, hava hattı direk konstrüksiyonlarında hafiflik çok önemlidir, çünkü ağır iletkenler, ağır direk yapılarına ihtiyaç gösterir. Ayrıca, alüminyum iletkenlerin taşınması, işlenmesi ve montajı, ağır bakır iletkenlere göre daha kolaydır. Alüminyumun hafifliği, ağır bakır iletkenlere göre birçok avantaj sağlamaktadır. Alüminyum cevheri, yer yüzü kabuğunda en çok bulunan bir metaldir, yaklaşık yer yüzünün % 8’ ini kapsamaktadır. Günümüzde bakır cevherleri çok azalmış ve sınırılı olması sonucu bakır fiyatları yüksek ve yükselme eğilimindedir.

 

Paylaşılmasını istediğiniz konularla ilgili yorum bölümünden bilgi paylaşımı yapabilirsiniz.  

Ayrıca diğer deney föyleri ve bilgilerine buradan ulaşabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.